Nowe regulacje prawne w sprawie ochrony sygnalistów mają zacząć obowiązywać już w 1 kwartale 2024 roku. Będą one wynikiem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 roku, podjętej w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Projekt jest rozpatrywany w trybie pilnym i w ramach swoich założeń ma on wprowadzić narzędzia, które zapewnią bezpieczeństwo osobom zgłaszającym naruszenia prawne w firmie.
Nowa ustawa z prawami dla sygnalistów
Sejm ubiegłej kadencji, mocno działał nad kilkoma projektami ustawy o ochronie sygnalistów. Prace nad nimi były bardzo zaawansowane, dlatego obecny projekt wiele z nich czerpie.
Główne regulacje projektu:
- Nowe zasady sposobu dokonywania zgłoszeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ujawnienia publicznego;
- Obowiązkowi ustanowienie wewnętrznych kanałów zgłoszeń mają podlegać podmioty sektora publicznego i prywatnego, w tym spółki, posiadające minimum 50 pracowników.
- Nowe przepisy dotyczące ochrony sygnalistów, znajdą swoje zastosowanie również w przypadku wszelkich naruszeń prawa polskiego w obszarze: usług, rynków finansowych, ochrony środowiska, zamówień publicznych, bezpieczeństwa sieci i systemów teleinformatycznych. Natomiast z regulacji zostaną wyłączone zamówienia publiczne dotyczące obronności i bezpieczeństwa państwa;
- Ochroną zostaną objęte osoby, które dokonują zgłoszenia w kwestii naruszenia prawa w pracy;
- Środki ochrony będą przysługiwały każdej osobie, która nawiązuje jakąkolwiek formę współprac z daną firmą;
- Ochronie mają podlegać również podmioty świadczące pracę na rzecz danego przedsiębiorstwa (podwykonawcy lub dostawcy);
- Ustawa ma wykluczyć możliwość jakiegokolwiek uszczerbku lub postawienia zarzutów w wyniku dokonania zgłoszenia;
- Zgłaszający może zażądać odszkodowania w przypadku zastosowania wobec niego działań odwetowych;
- Zgłaszający posiadać ma możliwość monitorowania przebiegu sprawy.
Jak zaznacza Deloitte, regulacje mają wejść w życie już w ciągu najbliższych miesięcy. Dalsze prace nad projektem ma prowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
- W świetle powyższego, wszystko wskazuje, że powinniśmy się spodziewać wejścia w życie ustawy o ochronie sygnalistów w najbliższych miesiącach. Z perspektywy praktycznej oznacza to, że wszystkie podmioty objęte regulacją ustawy powinny trzymać rękę na pulsie i podejmować odpowiednie działania dostosowawcze. W przypadku podmiotów, które aktualnie nie posiadają żadnych kanałów zgłaszania naruszeń wskazane jest podjęcie tych działań jeszcze przed wejściem w życie ustawy. - mówi Zbigniew Pindel, radca prawny Deloitte.
