Dwie nowe ustawy opublikowane w Dzienniku Ustaw przyspieszają rozwój cyfrowego państwa w Polsce. Nowelizacje ustawy o aplikacji mObywatel i ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne otwierają drogę do kolejnych funkcji, dokumentów i usług dostępnych cyfrowo. Od cyfrowych legitymacji po wirtualnego asystenta opartego na AI - zmiany mają uprościć załatwianie codziennych spraw obywateli i usprawnić komunikację między sektorem publicznym a instytucjami.
Nowe dokumenty cyfrowe i uproszczona obsługa uczniów i nauczycieli
W aplikacji mObywatel pojawią się cyfrowe wersje legitymacji ucznia oraz legitymacji nauczyciela. Dzięki centralizacji procesu wydawania dokumentów uczniowie nie będą musieli posiadać profilu zaufanego, a ich legitymacje będzie można dodać z poziomu urządzenia rodzica. Nowa funkcjonalność ma zostać udostępniona we wrześniu 2025 r. W przypadku nauczycieli, cyfrowe potwierdzenie statusu zawodowego w formie mLegitymacji nauczyciela zostanie wdrożone z końcem listopada.
mStłuczka - cyfrowe zgłaszanie kolizji
Od 1 września 2025 r. kierowcy będą mogli skorzystać z nowej usługi mStłuczka, umożliwiającej zgłoszenie kolizji drogowej w aplikacji mObywatel. System automatycznie pobierze dane pojazdów i uczestników z rejestrów państwowych oraz pozwoli dołączyć dokumentację zdjęciową. Gotowe zgłoszenie trafi bezpośrednio do ubezpieczyciela, co zredukuje potrzebę korzystania z formularzy papierowych.
Sztuczna inteligencja w służbie obywatelom
Jedną z najbardziej przełomowych innowacji będzie wprowadzenie wirtualnego asystenta, który wykorzysta polski model językowy PLLuM. Asystent ma wspierać użytkowników w poruszaniu się po funkcjach aplikacji, wskazywać odpowiednie usługi oraz prowadzić ich przez procedury krok po kroku. Nowa funkcja zostanie udostępniona do końca grudnia 2025 r.
Cyfrowe uprawnienia i rozwój domyślności cyfrowej
Wśród zmian znalazło się również cyfrowe świadectwo nadania uprawnień zawodowych dla geodetów i kartografów, a także rozszerzenie możliwości dodawania nowych usług publicznych do aplikacji bez konieczności każdorazowej nowelizacji ustawy. Ułatwi to rozwój mObywatela jako centralnego narzędzia kontaktu z administracją.
Wsparcie dla Polaków za granicą i system Odyseusz
Nowelizacja ustawy o informatyzacji umożliwia obywatelom przebywającym poza granicami Polski rejestrację swojej obecności za pośrednictwem mObywatela. System Odyseusz, dostępny teraz także w aplikacji, pozwoli służbom konsularnym na skuteczniejsze działanie w sytuacjach kryzysowych.
Szybszy dostęp do danych i automatyczne aktualizacje
Ustawa wprowadza także zmiany w zakresie dostępu do danych rejestrowych. Uprawnione podmioty - m.in. banki – będą mogły pobierać dane z rejestru PESEL czy Rejestru Dowodów Osobistych bez konieczności oczekiwania na decyzję administracyjną. Pozwoli to skrócić czas realizacji wielu procedur, przy zachowaniu bezpieczeństwa danych. Nowe przepisy umożliwią także porównywanie zdjęcia z dowodu osobistego z fotografią w rejestrze, co utrudni wyłudzenia i posługiwanie się podrobionymi dokumentami.
Integracja z sektorem finansowym
Dzięki integracji systemów instytucji finansowych z rejestrami państwowymi, wymiana dokumentu tożsamości przez obywatela będzie automatycznie aktualizowana także w bankach czy SKOK-ach. Obywatele nie będą musieli podejmować dodatkowych działań - instytucje uzyskają dostęp do tych danych wyłącznie po spełnieniu rygorystycznych standardów bezpieczeństwa.
Nowe fundamenty cyfrowej administracji
Jak podkreślił wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski, przyjęte przepisy to „mądra deregulacja”, która nie tylko porządkuje prawo, ale również tworzy przestrzeń do wdrażania rozwiązań opartych na AI. To pierwszy raz, kiedy w polskim ustawodawstwie wprost pojawiają się regulacje dotyczące systemów sztucznej inteligencji wykorzystywanych w usługach publicznych.