Polski sektor badań i rozwoju (B+R) notuje dynamiczny wzrost. Z raportu Związku Cyfrowa Polska wynika, że inwestycje w innowacje rosną, a coraz więcej firm angażuje się w działalność badawczo-rozwojową. W 2022 roku nakłady na B+R wyniosły ponad 44,7 miliarda złotych, co stanowi znaczący wzrost w porównaniu do 18,1 miliarda złotych wydanych siedem lat wcześniej. Również liczba podmiotów działających w tej branży wzrosła – w 2022 roku było ich 7431, podczas gdy w 2015 roku liczba ta wynosiła 4427.
Problemy i wyzwania
Pomimo imponujących wyników, sektor B+R w Polsce nadal napotyka poważne wyzwania, które mogą ograniczać jego dalszy rozwój. Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska, zwraca uwagę, że same nakłady finansowe i gotowość przedsiębiorstw do inwestycji nie wystarczą. Konieczne jest uproszczenie przepisów podatkowych, ułatwienia w procedurach patentowych oraz poprawa jakości kształcenia kadr naukowych. To kluczowe aspekty, które mogą wpłynąć na rozwój polskiego sektora innowacji.
Inwestycje międzynarodowych gigantów technologicznych
W raporcie Związku Cyfrowa Polska podkreślono również, że w Polsce działalność badawczo-rozwojową prowadzą międzynarodowe firmy technologiczne, które inwestują duże środki w rozwój technologii, wykorzystując polskie talenty. Efektem ich pracy są innowacje stosowane na całym świecie – od oprogramowania w smartfonach i telewizorach, po rozwiązania z zakresu analizy dźwięku, obrazu i tekstu, stosowane w systemach rekomendacyjnych i nawigacyjnych.
Polskie centra badawczo-rozwojowe zajmują się także rozwojem technologii stosowanych w rzeczywistości rozszerzonej, kamerach oraz analizie wyświetlanych obrazów. Ponadto, prowadzone są prace nad zwiększeniem efektywności energetycznej stacji bazowej 5G, co ma istotne znaczenie dla rozwoju nowoczesnych sieci komunikacyjnych.
Potrzeba nowych zachęt inwestycyjnych
Pomimo sukcesów, firmy badawczo-rozwojowe w Polsce borykają się z licznymi trudnościami prawnymi i finansowymi. W szczególności eksperci wskazują na skomplikowane procedury prawne, niedobór wykwalifikowanej kadry oraz wzrastające koszty prowadzenia działalności. Nowe regulacje podatkowe, planowane przez Ministerstwo Finansów, mogą wprowadzić dodatkowe obciążenia, w tym tzw. podatek minimalny dla dużych międzynarodowych grup kapitałowych, co może osłabić istniejące zachęty inwestycyjne.
Związek Cyfrowa Polska apeluje o wprowadzenie dodatkowych ulg podatkowych, w tym możliwości zwrotu niewykorzystanych ulg na działalność B+R. Proponowane jest również zbudowanie szerokiej platformy współpracy pomiędzy polskimi i regionalnymi centrami badawczo-rozwojowymi, co mogłoby wzmocnić pozycję Polski jako atrakcyjnego miejsca dla inwestycji w innowacje.
Perspektywy na przyszłość
Eksperci branży cyfrowej apelują do polskiego rządu o przyspieszenie prac nad reformą systemu ulg podatkowych, podkreślając, że obecna perspektywa czasowa (planowana na lata 2024-2026) może zniechęcić inwestorów. Kluczowe jest również wprowadzenie systemu zachęt dla inżynierów i specjalistów, co mogłoby stymulować powstawanie nowych, innowacyjnych przedsiębiorstw w Polsce.
Polska, dzięki rosnącym inwestycjom w badania i rozwój oraz współpracy z globalnymi firmami technologicznymi, ma potencjał, aby stać się istotnym graczem na rynku innowacji. Jednak przyszłość tego sektora zależy od podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych i stymulujących rozwój innowacyjnych technologii.