Ustawa antylichwiarska ograniczy prawa konsumentów

Nowa regulacja antylichwiarska, nad którą właśnie pracuje Sejm, ma w założeniu działać prokonsumencko, ale wielu ekspertów wskazuje, że jej efekt będzie odwrotny do zamierzonego. Przedstawiony w niej obraz rynku pożyczkowego jest bowiem nieaktualny i koncentruje się na patologiach z rynku, za to całkowicie pomija funkcjonowanie legalnie działających instytucji pożyczkowych.

Nowa regulacja antylichwiarska, nad którą właśnie pracuje Sejm, ma w założeniu działać prokonsumencko, ale wielu ekspertów wskazuje, że jej efekt będzie odwrotny do zamierzonego. Przedstawiony w niej obraz rynku pożyczkowego jest bowiem nieaktualny i koncentruje się na patologiach z rynku, za to całkowicie pomija funkcjonowanie legalnie działających instytucji pożyczkowych. Na skutek wprowadzenia nowych przepisów większość z nich będzie zmuszona zamknąć działalność i zniknie z rynku, a ich klienci zostaną pozbawieni możliwości pozyskania finansowania. 

– Ta ustawa trochę przypomina strzelanie z armaty na wróble – ocenia wiceprezes Biura Informacji Kredytowej Sławomir Grzelczak.Ustawa antylichwiarska z pewnością ograniczy dostęp do rynku pożyczkowego. Już w trakcie pandemii mieliśmy do czynienia z obniżonym limitem kosztów pozaodsetkowych, co skutkowało tym, że 40 proc. firm pożyczkowych wycofało się z rynku i nie wróciło. Zostali najwięksi, którzy przetrwali pięć kwartałów pandemii i tego obniżonego limitu. To są już raczej profesjonalne firmy, które mają lepsze portfolio klientów, sprawdzają ich we wszystkich bazach danych etc. W tej chwili udało im się nieco rozwinąć akcję pożyczkową, ale jeśli znów wrócimy do tego obniżonego limitu, to rynek ponownie się zmniejszy.

14 sierpnia br. po ponad półrocznej przerwie odbyło się w Sejmie drugie czytanie projektu tzw. ustawy antylichwiarskiej, której autorem jest Ministerstwo Sprawiedliwości. Najważniejszym założeniem procedowanych przepisów jest wprowadzenie limitu maksymalnej wysokości kosztów pozaodsetkowych. W przypadku kredytu konsumenckiego, czyli wszystkich pożyczek udzielanych przez instytucje finansowe, limit ma wynosić maksymalnie 45 proc. kwoty zobowiązania. Nowe przepisy znacząco zmniejszą też koszty zależne od okresu kredytowania. Obecnie wynoszą one 25 proc. za udzielenie kredytu i 30 proc. w skali roku. Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje, aby było to odpowiednio 10 i 10 proc. Co więcej, w trakcie ostatnich obrad połączonych komisji finansów i sprawiedliwości prowadzący projekt, minister Marcin Warchoł, poparł poprawkę Lewicy, która jeszcze radykalniej obniża limit kosztów do poziomu 8 i 10 proc. W przypadku tzw. chwilówek, zaciąganych na okres do 30 dni, koszty pozaodsetkowe w żadnym wypadku nie będą mogły przekraczać 5 proc. wartości pożyczki. Tym samym w wielu przypadkach koszty spłaty pożyczek spadną ponad trzykrotnie.

W założeniu nowa regulacja ma zwiększyć nadzór państwa nad rynkiem pożyczkowym i skuteczniej chronić pożyczkobiorców. Jednak wielu przestrzega, że bynajmniej nie zadziała ona prokonsumencko. Radykalne obniżenie limitu kosztów pozaodsetkowych do poziomu znacznie niższego aniżeli próg opłacalności spowoduje, że większość firm pożyczkowych po prostu wycofa się z tego rynku. A tym samym duża część spośród ok. 3 mln ich klientów zacznie szukać dodatkowego finansowania swoich bieżących potrzeb poza oficjalnym rynkiem.

– Duży odsetek tych klientów, którzy w tej chwili mogą skorzystać z finansowania firm pożyczkowych – owszem, droższego, ale jednak dostępnego – za chwilę straci do niego dostęp. Bank nie udzieli im kredytu, ponieważ nie spełniają wymagań odnośnie do zdolności kredytowej. Dla nich profil takiego klienta jest trochę zbyt ryzykowny – mówi wiceprezes BIK.

Nowa regulacja nałoży na instytucje pożyczkowe obowiązek szczegółowej weryfikacji klientów i ich zdolności kredytowej. Kredytodawca będzie zobowiązany do zweryfikowania m.in. wysokości dochodów i wydatków oraz osoby starającej się o kredyt.

Ponadto nowa regulacja spowoduje, że firmy pożyczkowe będą ponosić koszty nadzoru na poziomie średniej wielkości banku, co – w połączeniu ze spadkiem rentowności – spowoduje, że polski rynek pożyczkowy mocno się skurczy, ponieważ firmom pożyczkowym po prostu nie będzie opłacało się działać poniżej progu rentowności. Tymczasem w większości krajów europejskich ta branża jest dopuszczona przez regulatora i funkcjonuje równolegle z sektorem bankowym, uzupełniając jego ofertę.

 Instytucje pożyczkowe w trakcie pandemii COVID-19 bardzo się sprofesjonalizowały. Nastąpił odpływ z rynku tych mniejszych firm, a zostały te największe, silne kapitałowo, które mają też stałą bazę klientów. De facto już wszystkie firmy pożyczkowe sprawdzają swoich klientów w różnych bazach danych, zwracają uwagę na ich zdolność kredytową. W tej chwili klient firmy pożyczkowej to jest klient mniej szkodowy niż kiedyś, o lepszym scoringu w BIK – mówi Sławomir Grzelczak.

Total
0
Shares
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Artykuły na pokrewne tematy
Czytaj więcej

Podszywają się pod UOKiK

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów co chwila styka się z nieuczciwą działalnością przedsiębiorców podszywających się pod urzędników. W ubiegłym roku proponowali urzędniczą pomoc przy rozwiązywaniu umów tzw. polisolokat. Aktualnie proponują walkę z niezamówionymi reklamami.